„Świat Ruty” - recenzja

Wydarzył się wypadek. Irena potrąciła samochodem dziewczynę i nie może poradzić sobie z tym zdarzeniem. A Ruta? Ruta żyje w swoim metafizycznym świecie, gdzieś na granicy różnych krain, do których zwykli śmiertelnicy nie mają wstępu. Nie jest ani Polką, ani Żydówką, ani Niemką, żyje gdzieś pomiędzy i szczerze mówiąc, ona sama, jak i osoby, które ją otaczają fascynują, wzbudzają ciekawość, a czasami nawet lęk. Dziewczyna zapada w letarg, a my możemy zatopić się w jej przemyślenia. Równocześnie poznajemy losy jej rodziców. Trudne, przerażające, silnie powiązane z sytuacją polityczną. Czytając retrospekcje utwierdzamy się w przekonaniu, że na tę inność, która widoczna jest przy każdym spotkaniu, wpływ miała historia, korzenie, wojna, zawiłe losy, tragedie. Życie każdej osoby w rodzinie Wittchow naznaczone jest śmiercią i cierpieniem, ale i bezinteresowną pomocą całkiem obcych osób. Irena wkracza delikatnie w ten świat i mimo że ciężko jest jej go zrozumieć to odczuwa jedno: szacunek.

Iwona Żytkowiak swoją najnowszą książką zmusza czytelnika do refleksji nad tym skąd się wywodzimy, jakie koleje losu doprowadziły nas do miejsca, w którym żyjemy. „Świat Ruty” napisany jest piękną polszczyzną, czuć u autorki kunszt, którego mogą pozazdrościć jej inni polscy pisarze. W tej opowieści teraźniejszość miesza się z przeszłością, a metafizyka z brutalnym realizmem, dokładnie tak jak w życiu każdego z nas. „Świat Ruty” to istny wykład o poszukiwaniu tożsamości, o tolerancji, podejmowaniu decyzji i o różnych odcieniach miłości. Czasami zwykły kamień może dać nam moc potrzebną do poskładania swojego życia na nowo. Zapraszam zatem do Barlinka, gdzie życie toczy się na pozór normalnie, ale czy na pewno jesteśmy w stanie zauważyć i zrozumieć wszystko, co nas otacza?

Anna Wasyliszyn
(anna.wasyliszyn@dlalejdis.pl)

Iwona Żytkowiak, „Świat Ruty”, Warszawa, Wydawnictwo Prószyński i S-ka, 2016