Świeżym spojrzeniem o sytuacji kobiet

Szeroko rozumiane relacje między tożsamością kobiet, ich edukacją, kulturą i społeczeństwem to temat pozycji naukowej Agnieszki Gromkowskiej-Melosik „Edukacja i (nie)równość społeczna kobiet”. Autorka porusza problemy związane zarówno ze społecznymi funkcjami edukacji, jak i kwestie dotyczące kobiet bezpośrednio jako grupy społecznej w aspekcie dostępu do wykształcenia czy rynku pracy.

Ta pozycja naukowa podejmuje próbę zrozumienia sytuacji kobiet poprzez analizowanie danych statystycznych wielu różnych zagadnień. Książka poświęcona jest analizom sytuacji kobiet o charakterze teoretycznym i rekonstrukcyjnym. Autorka prezentuje wybrane koncepcje nierówności oraz przedstawia rolę edukacji jako otwieranie lub ograniczenie możliwości życiowych kobiet. Zrekonstruowane zostają również relacje między edukacją a tożsamością dziewcząt i chłopców. Takie podejście do tematu w sposób jasny i obrazowy dokładnie ukazuje nam sytuacje stereotypowe oraz rzeczywiste w polskich szkołach, ich przyczyny i skutki. Autorka przedstawia wiele naukowych faktów oraz ciekawostek, jak na przykład kontrowersje wokół kompetencji matematycznych związanych z płcią oraz szereg związanych z tym zjawiskiem paradoksów. Analizie poddany zostaje też dostęp kobiet do szkolnictwa wyższego. Agnieszka Gromkowska-Melosik rozważa kwestie wyborów edukacyjnych młodzieży ze względu na płeć, ponieważ w sytuacji obowiązku szkolnego krajów Zachodu właśnie to stanowi bądź nie o nierówności między kobietami a mężczyznami. Autorka porusza również kwestię macierzyństwa w aspekcie odnoszenia społeczno-zawodowego sukcesu przez kobiety XXI wieku. Ostatnim z danych statystycznych, których analiza podjęta została w książce jest segregacja płciowa na rynku pracy i jej rola w możliwościach odniesienia sukcesu zawodowego lub porażki, a także problem niezrównoważonych dochodów kobiet i mężczyzn.

Choć literatura dotycząca sytuacji kobiet jest w Polsce dobrze rozwinięta, książka doktor Agnieszki Gromkowskiej-Melosik wnosi do niej coś nowego, interesującego zarówno dla odbiorcy wykształconego w kierunku socjologii, jak i dla czytelnika zupełnie niezapoznanego z problemem. „Edukacja i (nie)równość społeczna kobiet” to praktyka wyłożona w teorii, ale i teoria skonfrontowana z praktyką. Jak sama autorka deklaruje, jej zamiarem była konfrontacja teoretycznych debat i wniosków wynikłych z analizy literatury przedmiotu z „żywą rzeczywistością”.

Joanna Swojak
(joanna.swojak@dlalejdis.pl)

Agnieszka Gromkowska-Melosik, „Edukacja i (nie)równość społeczna kobiet. Studium dynamiki dostępu”, Wydawnictwo Impuls, Kraków 2011