„Szczera prawda o nieuczciwości” – recenzja

Książka pokazuje, że każdy z nas kłamie, a nawet jeden nieuczciwy czyn może zwiększyć prawdopodobieństwo wystąpienia tego typu zachowań w przyszłości. Ważnym czynnikiem, który popycha nas do kłamstwa jest świadomość korzyści, jakie możemy dzięki niemu osiągnąć. Pomimo dopuszczania się zachowań nieetycznych chcemy jednak uważać się za ludzi uczciwych. Często tłumaczymy sobie nasze postępowanie w ten sposób, że skoro inni tak robią to dlaczego my mamy być gorsi. Ponadto kłamstwo jest zaraźliwe. Jeżeli widzimy, że nasi znajomi zachowują się nieuczciwie, dużo łatwiej nam postąpić w ten sam sposób.

Poradnik to nie tylko wiedza czysto teoretyczna. Zawiera on także wiele interesujących przykładów opisanych w humorystyczny sposób, które pokazują, że niektórzy ludzie boją się kradzieży pieniędzy, ale jednocześnie nie wahają się, by wziąć ich materialny odpowiednik. Autor przedstawia również przykłady nieuczciwych sztuczek stosowanych przez różne firmy. Ponadto opisuje eksperymenty, które udowadniają, że nieuczciwość powiązana jest z kreatywnością. Osobom twórczym z łatwością przychodzi wymyślanie historii, które mają na celu usprawiedliwienie ich nieetycznych działań.

Bardzo zainteresowały mnie fragmenty książki, w których autor przedstawia sposoby, dzięki którym możemy wyeliminować z naszego życia kłamstwo i nieuczciwość, choć jak wiadomo usunięcie ich w stopniu całkowitym jest raczej nierealne. Jego badania dowodzą, że każdy z nas kłamie, ale również każdy z nas chce być wobec siebie uczciwy. Jeżeli w momencie wzmożonej pokusy na zachowanie nieuczciwe ktoś uświadomi danej osobie konsekwencje takiego postępowania jest szansa, że zachowa się w sposób etyczny.

Książka uzmysławia nam, że na każdym kroku mamy do czynienia z kłamstwem i nieuczciwością, choć czasami nie zdajemy sobie z tego sprawy. Dzięki niej możemy poznać przyczyny tego typu zachowań. Wokół nas zdarza się mnóstwo drobnych przekrętów, ale rzadko zdarzają się ogromne oszustwa na bardzo dużą skalę. Nie mniej jednak te niewielkie przekręty łącznie mogą się okazać dużo bardziej szkodliwe, aniżeli oszustwa o ogromnym zasięgu.

Uważam, że każdy powinien przeczytać tę książkę. Z pewnością zmieni ona sposób postrzegania siebie samych oraz otaczającej nas rzeczywistości. Lektura nie należy do monotonnych. Jest napisana z poczuciem humoru, a przykłady z życia wzięte oraz osobiste spostrzeżenia autora jeszcze bardziej ją ubarwiają. Dan Ariely dzięki swojej publikacji uświadamia nam, że „powinniśmy się skupić na wczesnych oznakach niemoralnego zachowania i dołożyć starań, by stłumić je w zarodku, zanim w pełni rozkwitnie”.

Beata Jabłońska
(beata.jablonska@dlalejdis.pl)

Dan Ariely, „Szczera prawda o nieuczciwości”, Sopot, Wydawnictwo Smak Słowa, 2017r.