"Ucieczka Zygmunta Freuda" – recenzja

Książkę rozpoczyna od krytycznej oceny dotychczas powstałych biografii Freuda. Zwraca uwagę, że żadna nie traktuje z należytą uwagą ostatnich lat życia naukowca. Tym samym wskazuje na ważny problem unikania mówienia o starości. Dlatego już na samym początku autor deklaruje, że skupi się głównie na ostatnich 6 latach życia Freuda.

Cohen, jako psycholog, podchodzi do analizy życiorysu Freuda naukowo i bardzo merytorycznie. Bardzo trafnie łączy wypadki w ciąg przyczynowo - skutkowy. Autor przywołuje konkretne wydarzenia historyczne i szczegółowo je opisuje, aby przybliżyć panujące wówczas nastroje społeczne. Porusza między innymi kwestię kulturową i religijną. Pisze dużo o Freudzie w kontekście jego żydowskiego pochodzenia. Stara się również zobrazować środowisko psychoanalityków z początków ubiegłego wieku. Tłem dla tych wątków jest międzywojenny Wiedeń, któremu towarzyszy narastająca atmosfera strachu o życie.

Ważnym aspektem uprawiania literatury faktu jest znajdowanie i weryfikowanie źródeł. Cohen przygotował się do tworzenia z niezwykłą starannością. Ilość pozycji w bibliografii robi duże wrażenie, biorąc pod uwagę, że wiele dokumentów związanych ze słynnym psychoanalitykiem ma status zastrzeżonych. Ponadto autor stosuje wiele zabiegów pozwalających czytelnikowi zatracić się w opowieści. Jednym z nich jest język, kiedy w książce pisze o pochodzeniu Freuda z zupełną naturalnością wplata w zdania żydowskie słowa.

Autor stara się dać czytelnikowi jak najbardziej szczegółowy obraz świata tuż przed wybuchem II wojny światowej. Stara się pokazać skomplikowane relacje międzyludzkie. Ukazuje nowe fakty, opisuje okoliczności nieprawdopodobnej ucieczki z Wiednia. Cohen stworzył poruszającą biografię przedstawiającą Freuda z zupełnie innej perspektywy. Z jednej strony pokazał nam pewnego siebie naukowca światowej sławy, a z drugiej osobę zmagającą się z własnym człowieczeństwem, starością i widmem śmierci.

Weronika Kubera
(weronika.kubera@dlalejdis.pl)

David Cohen, Ucieszka Sigmunda Freuda, Zysk i s-ka 2022