„Wielka księga symboli magicznych i duchowych” – recenzja

Zapamiętywanie rozmaitych symboli nie jest moją mocną stroną. O wiele lepiej idzie mi słuchanie intuicji, jednak zdaję sobie sprawę, że pewne rzeczy po prostu albo trzeba, albo przynajmniej warto znać.

Wydawca opisuje tę książkę jako przewodnik po ponad 800 magicznych symbolach i ich znaczeniach – od amuletów i talizmanów, przez symbole astrologiczne, po starożytne runy i alchemiczne znaki. Książka w pierwszej chwili wydała mi się cienka, jednak po zagłębieniu się w jej treść, uznałam, że autor chyba całkiem nieźle to przemyślał. Ewidentnie nie miała to być obszerna encyklopedia, a jedynie zebranie i zestawienie najpopularniejszych, najważniejszych i podstawowych symboli z różnych zakątków świata, z różnych kultur. Należy ją traktować jako wstęp do zgłębiania symboli, mapę, która pozwala zrobić rozeznanie. Z lektury można wynieść pewien ogólny ogląd i inspiracje do dalszych poszukiwań na własną rękę.

Publikacja zawiera całe mnóstwo (ponad 800) rozmaitych symboli wydrukowanych w czerni i bieli oraz krótkie ich wyjaśnienia na 239 stronach. Tekstu więc nie ma za wiele, a jego język jest maksymalnie uproszczony. Autor pozostał zdystansowany, a wydźwięk słów ograniczył do informacji. Znaki uporządkowano kulturami i religiami. To, czy jest to optymalne, uważam za dyskusyjne. Gdyby ktoś chciał korzystać z książki do własnych interpretacji, nie sprawdziłoby się to najlepiej. Gdy jednak, jak ja, traktował ją jako zbiorek informacji o kulturach i wierzeniach świata, to jest to przejrzysty i zrozumiały podział.

Wiele symboli pochodzi ze starożytności, przeszłości, choć nie można powiedzieć, by były „martwe”. Oczywiście nie wszystkie spotyka się powszechnie, ale tytuł zbiera naprawdę sporo rzadkich symboli, które należy traktować jako ciekawostki, jak i takich, na które pewnie już wielokrotnie się natknęliśmy. W „Wielkiej księdze symboli magicznych i duchowych” przeczytać i zobaczyć można m.in. różne symbole Aborygenów, Majów, Azteków, Gnostyków, Wolnomularzy, symbole z Vodoun, Shinto czy nawet Alchemii. Hieroglify starożytnego Egiptu czy starożytna Grecja i Rzym także otrzymały trochę miejsca. Znalazła się też sekcja dla alfabetu runicznego i różnych „magicznych alfabetów”. Nie pominięto znaków astrologicznych i magii ceremonialnej.

Buckland wyjaśnił ich ogólne znaczenie w czasach, gdy były tworzone i używane, ale nie pominął też ich praktycznego użycia czy omenów, z jakimi się wiążą różne znaki, zwłaszcza tych, które najbardziej zakorzeniły się w świadomości społecznej.

Co do tej „praktyczności” można tu mieć mieszane uczucia. Mimo wszystko jest to bardziej zbiór wiedzy historycznej niż książka użytkowa, którą można np. traktować jak sennik. Zaprezentowanie rozmaitych symboli z całego świata dobrze pokazuje jednak sposób, w jaki ewoluowały znane dziś interpretacje pewnych znaków w danych kulturach, częściach świata.

Osobiście czułam niedosyt odnośnie znaków i symboli powszechnie stosowanych we współczesnym czarostwie. Nie obraziłabym się też, gdyby autor poświecił trochę uwagi tarotowi. Przy nich jednak chyba nie obyłoby się bez kolorowego druku (który i tak czasem i tu byłby przydatny). 

Tytuł jest całkiem ciekawy, gdy traktuje się go jako swoisty przegląd. Nie usatysfakcjonuje osób, chcących zagłębić się w temat. Nie porwał mnie jakoś szczególnie, ale z ciekawością zapoznałam się z symbolami i znakami ważnymi w różnych częściach świata na przestrzeni wieków. Myślę, że tym, którzy ogólnie interesują się symbolika magiczną i rozmaitymi wierzeniami, może sprawić przyjemność, a także inspirować do dalszych poszukiwań. Doceniam również, że Buckland rzetelnie podszedł do sporządzenia bibliografii.

Kinga Żukowska

Raymond Buckland, „Wielka księga symboli magicznych i duchowych. Ilustrowany przewodnik po najskuteczniejszych znakach i omenach z różnych kultur”, Studio Astropsychologii, 2025.