„Willa pod zwariowaną gwiazdą”- recenzja

Autorka opisuje życie fikcyjnych i rzeczywistych postaci, którym przyszło żyć w trudnym, wojennym czasie

Piotr jest synem złodzieja i wnukiem prostytutki. Był wychowywany bez matki. Jego babcia nie była typową staruszką, ale dała mu wielkie szczęście – nauczyła go czytać. Samotny chłopiec zaczął poznawać świat czytając książki. W jego sercu zrodziło się wielkie marzenie o tym, by zobaczyć słonia. W 1928 roku w Warszawie otwarto ZOO, w którym Piotr otrzymał posadę kornaka. Opiekował się Jaśkiem, Kaśką i Tuzinką. W świcie pełnym ludzi, zwierząt i miłości pojawia się wojna.

Ada jest ranna i niewiele pamięta. Nie wie, gdzie się znajduje. Jest zdezorientowana i nie rozumie otaczającej jej rzeczywistości. Odkrywa, że jest w ciąży, jednak nie wie, kto jest ojcem jej dziecka. Nie wie, czy naprawdę ma na imię Ada. Pojawia się osobliwy, dziwny mężczyzna, który chce jej pomóc, jednak dziewczyna nie wie, czy może mu zaufać.

Daniel jest Żydem i pielęgnując rodzinną tradycję pracuje jako lekarz. Wiele czasu spędził w szpitalu w getcie, gdzie ratował ludzi przed wywózką. Pewnego dnia Daniel nie zastał żony i córeczki czekających w domu i oszalał z rozpaczy. Obiecał sobie, że nie przestanie ich szukać.

Piotr, Ada i Daniel spotkają się w willi Antoniny i Jana Żabińskich. Właściciele ZOO musieli pozwolić na odstrzelenie i wywiezienie wielu zwierząt, jednak przez cały czas pomagają ludziom i zwierzętom. W „Willi pod zwariowaną gwiazdą” wojna, getto, historia Jana i Antoniny Żabińskich oraz warszawskiego ZOO stanowią tło historyczne dla losów Piotra, Ady i Daniela, które są fikcją literacką autorki. Książka to pięknie i starannie napisana powieść. Akcja postępuje bardzo szybko, tak jak szybko biegły losy ludzi, których wojna zaskoczyła w ówczesnej rzeczywistości. Autorka w bardzo dokładny sposób opisuje fragmenty ich codziennego życia, które starali się poukładać w puzzle składające się na ich ciężką, wojenną rzeczywistość. Wspólne robienie prania przez kobiety, zdobywanie jedzenia czy opału, wydarzenia w getcie i okrucieństwo niemieckich żołnierzy nadają powieści bardzo realistycznego wydźwięku. Autorka opowiada o pięknie narodzin i smutku śmierci zarówno ludzi oraz zwierząt. Podczas wojny ludzie cenili krótkie chwile szczęścia, śmiechu i pozornej radości.

Maria Paszyńska stworzyła ujmujący obraz domu państwa Żabińskich, w którym była miłość, szacunek i wiara. Willa stała pośród klatek, początkowo pełnych zwierząt, później swoją pustką przywołujących wspomnienia pięknych czasów ogrodu zoologicznego. „Willa pod zwariowana gwiazdą” w doskonały sposób opowiada o sile przyciągającej zbłąkane dusze, które zawsze otrzymywały w tym domu pomoc, odpoczynek, schronienie i jedzenie. Doskonała kreacja bohaterów pokazuje ich wyrazistość, emocjonalność, pragnienie szczęścia i pełni pomysłów, które musieli dostosowywać do otaczającej ich rzeczywistości. Opisuje ich odwagę, szczęści, żałobę i marzenia. Wojna odbierała ludziom wszystko, nawet godność. Książka stanowi doskonałe połączenie historii z literacką fikcją. Przepełniona emocjami na długo zostaje w świadomości czytelnika.

Patrycja Zajkowska
(patrycja.zajkowska@dlalejdis.pl)

Maria Paszyńska, „Willa pod zwariowana gwiazdą”, Bielsko-Biała, Wydawnictwo Pascal, 2018rok.