"Żarcik i inne (bardzo różne) opowiadania" - recenzja

Na dodatek na środku tego intrygującego obrazka straszy trochę duży grafitowy napis Antoni Czechow, o którym możesz przeczytać klasyk literatury rosyjskiej. Nie będę kłamać - klasyków nie lubię, budzą we mnie szkolne przerażenie, jak temat jednego z esejów czemu Adam Mickiewicz wielkim poetą był. Ale Antoni Czechow jest cudownym wyjątkiem, co stwierdziłam po zgłębieniu dokładnie dwudziestu ośmiu opowiadań.

W swych miniaturach, tych małych tworach literackich (nie mylić ze stworami i potworami!), ukazuje, w sposób trochę prawdziwy, trochę sarkastyczny, charakter człowieka. Nie tylko bogatego i napuszonego czy tego ciut biedniejszego, ale też niemotę społeczeństwa. Przedstawia perfekcyjnie przekrój społecznych zachowań, poglądów i obyczajów carskiej Rosji.

Antoni Czechow celuje w ludzkie słabości, ubierając je w komiczne i satyryczne historie. Mi szczególnie przypadła do gustu opowieść o wielce nieszczęśliwej kobiecie, która pełna poświecenia dla rodziny wychodzi za dużo starszego, oczywiście majętnego mężczyznę i gdy ten umiera zgodnie z oczekiwaniami i szczęście jest tuż na wyciągniecie ręki, ponownie nie jest dane jej cieszyć się wolnością i nabytymi dobrami, gdyż na drodze do szczęścia tej biednej kobiecie znowu staje drugi, bogaty staruszek. Równie ciekawa jest historia niewiernego męża i niechcianego dziecka porzuconego na ganku. Szczerze się uśmiałam przy rozważaniach mężczyzny, który zastanawiał się co począć z bękartem. Dodatkowo finał jest zaskakujący i komiczny. I to nie tylko tego opowiadania. Poczucie humoru, miejscami ocierające się o czarny humor, nie opuszcza żadnego opowiadania. Ponadto krótka forma i lekka konsystencja czynią z Czechowa prozaika i klasyka, którego da się przeczytać, nawet przed snem i to nie w formie środka nasennego.

Jego opowiadania to gratka dla osób, które szukają drugiego dna w historiach. Bo te, choć napisane językiem lekkim i ironicznym, trafnie formułują prawdy o życiu, nie tylko w carskiej Rosji, ale też w świecie współczesnym, w którym można zaobserwować te same prawidłowości i reguły. Uważam, że wydawnictwo MG miało wspaniały pomysł z zebraniem i wydaniem opowiadań Antoniego Czechowa, bo to uczta dla koneserów rosyjskiej literatury. Z pewnością „Żarcik i inne (bardzo różne) opowiadania" przełamią przekonania o nudnej, klasycznej prozie, bo tutaj żart goni żart.

Sandra Kortas-Dorsz
(sandra.kortas@dlalejdis.pl)

"Żarcik i inne (bardzo różne) opowiadania", Antoni Czechow, Wydawnictwo MG, Kraków 2018