„Zdążyć przed zmrokiem” - recenzja

Dość niespodziewanie, z półek w księgarniach znika pozycja, która jest zapowiedzią niezwykłego debiutu pisarskiego i sukcesu Tany French: „Zdążyć przed zmrokiem”. Pierwszej autorki irlandzkiego kryminału, urodzonej w USA, jednak zamieszkiwałej w Dublinie od 1990 roku. Pisarka ukończyła teatrologię oraz studia aktorskie w Trinity Collage. Osiągnęła ogromny sukces na rynku światowym, dzięki pięciu bestsellerowym powieściom: "Zdążyć przed zmrokiem", "Lustrzane odbicie", "Bez śladu", "Kolonia", "Ściana sekretów". Według „The Washington Post” „jedna z najbardziej utalentowanych autorek prozy kryminalnej”. Do jej największych wielbicieli należą: Stephen King, Harlan Coben, Kate Mosse, Marian Keyes i Gillian Flynn. Irlandzki Thriller psychologiczny „Zdążyć przed zmrokiem”, z którym, miałam okazję się zapoznać, to ambitna i niezwykła, mrożąca krew w żyłach powieść. Wydana po raz pierwszy w styczniu 2007 roku w Irlandii pod oryginalnym tytułem "In the Woods". Na polskim rynku wydawniczym pojawiła się dzięki wydawnictwu „Albatros” w 2009 roku. Książka należy do gatunku Thriller/Sensacja/Kryminał. Stworzona dla tych, którzy lubią relaksować się przy niezwykłej lekturze, rozwiązywać zagadki kryminalne, czy są pasjonatami napięcia w umiarkowanym stopniu.

Akcja powieści rozpoczyna się latem 1984 roku w miasteczku Knocknaree, na przedmieściach Dublina. Kiedy trójka dwunastoletnich dzieci -Germanie, Adam i Peter; podczas beztroskich zabaw, znika bez śladu w niewyjaśnionych okolicznościach. Po kilku godzinach, w stanie bliskim katatonii, zostaje odnaleziony Adam Rayan, który niczego nie pamięta. Sprawa zostaje umorzona. Mija dwadzieścia lat, gdy na wykopaliskach podczas badań archeologicznych, na kamieniu ofiarnym, zostaje odnalezione ciało dwunastoletniej Katy Devlin. Rozwiązanie zagadki morderstwa dla młodych detektywów: Roba Ryana i Cassie Maddox nie jest wcale proste, ze względu na powiązanie ze sprawą zaginięcia dwójki dzieci sprzed lat. Rozwikłanie zabójstwa utrudnia fakt, że świadkiem i uczestnikiem wydarzeń w starej sprawie zaginięcia dzieci jest detektyw Ryan. Młody funkcjonariusz musi zmierzyć się z czekającymi go trudnościami związanymi ze śledztwem, a także z potwornymi wspomnieniami sprzed lat.

Narracja prowadzona jest w nietypowy i porywający dla czytelnika sposób. Autorka ukazuję, przede wszystkim, poruszającą i barwną historię z życia Adama Ryana, przeplataną elementami zbrodni i prowadzonego śledztwa. Powieść ta jest wielowątkowa. Budowa i układ przypomina kryminał, jednak na poważnie skrywa mnóstwo tajemnic. W "Zdążyć przed zmrokiem" pojawiają się opisy w każdej sytuacji. Fabuła zawiera je, do typowej charakterystyki przestrzeni, ale także w rozbudowie sprzyjających dialogów. Przestrzeń, którą autorka opisuje, jest projekcją uczuć i emocji bohaterów, płaszczyzną, na której zdają się rozgrywać równoległe do opisywanych wydarzenia. Jednym z głównych pierwowzorów fabuły jest pierwsza część "Millenium" Larssona. Pan detektyw z problemami i przeszłością, oraz kobieta z intrygującą osobowością w charakterze jego partnerki. Wszystko, aby rozwiązać zagadkę. Ukaz historii wmanewrowany w różnego rodzaju spiski i tajemnice z przeszłości. Cechy postaci są opisane w książce bardzo dokładnie i skrupulatnie, przez co mamy wrażenie, że bohaterowie są prawdziwi. Autorka buduje dzięki temu sieć intryg, umiejętnie prowadząc grę emocji i uczuć.

„Zdążyć przed zmrokiem” jest kryminałem z dozą psychologii. Oprócz zabójstwa małej dziewczynki, prowadzona jest równolegle narracja dotycząca zdarzenia sprzed dwudziestu lat. Oprócz tego w książce występują dopełniające wątki: dzieciństwo Cassie, sprawy z zakresu polityki Irlandii czy historii kraju. Rozwiązanie zagadki zabójstwa dla czytelnika nie jest rzeczą prostą, jednak nie komplikuje go rozbudowana; trudna narracja.

Podsumowując, powieść "Zdążyć przed zmrokiem", to lektura obowiązkowa dla każdego fana kryminału. Książka dopracowana w każdym, nawet najdrobniejszym szczególe; okładka wiążąca tajemniczość z grozą, oryginalna fabuła, perfekcyjne postacie, życiowe przesłanie, forma i sposób narracji .Czytając, stajemy się głodni kolejnych słów autorki. Czytelnik, nie ma prawa się nudzić, gdyż przenosi się w świat zgłębiający wiele tajemnic i pytań bez odpowiedzi. Bestseller zawiera wszystkie emocje, które czytelnik pragnie odczuwać: przerażenie, smutek, ciekawość ,radość, z tego względu pozycja powinna zaspokoić nawet najbardziej wymagającego odbiorcę, w każdym wieku.

Angelika Kwaśna
(angelika.kwasna@dlalejdis.pl)

Tana French; ZDĄŻYĆ PRZED ZMROKIEM; Albatros 2016