„Zmiana zaczyna się w głowie. Nowe spojrzenie na leczenie otyłości” – recenzja

Na początek powiedzmy sobie jasno: problem nadwagi i otyłości nie jest kwestią estetyki, braku silnej woli, lenistwa, słabego charakteru ani niczego podobnego. To złożona kwestia, wymagająca indywidualnego podejścia do każdego chorego. Tak, chorego, ponieważ otyłość figuruje jako równoprawna jednostka w międzynarodowej klasyfikacji chorób ICD-11 (a wcześniej ICD-10). W związku z tym, że tak należy na nią patrzeć, osobom dotkniętym otyłością należy się adekwatna pomoc medyczna – zarówno lekarska, jak i np. dietetyczna czy fizjoterapeutyczna.

Otyłość nie jest winą człowieka. Nikt nie wybiera życia w ciele, które choruje, prowadzi do pogorszenia codziennego funkcjonowania i przyczynia się do – karygodnego skądinąd – ostracyzmu. Jednakże decyzja o rozpoczęciu procesu leczenia i sięgnięcie po pomoc stają się odpowiedzialnością człowieka. Twoją, jeśli czytasz tę recenzję, bo problem dotyczy właśnie Ciebie. Poza zasięgnięciem profesjonalnej pomocy masz do wyboru różne ścieżki na tu i teraz, np. zapoznanie się z materiałami edukacyjnymi i samopomocowymi. Jednym z nich jest książka „Zmiana zaczyna się w głowie. Nowe spojrzenie na leczenie otyłości” autorstwa Anny Sankowskiej-Dobrowolskiej, obesitolożki i specjalistki chorób wewnętrznych.

Tytuł recenzowanej pozycji doskonale oddaje to, o czym napisałam wcześniej – że decyzja o wyzdrowieniu jest odpowiedzialnością konkretnej osoby. Ten z pozoru drobny, ale doniosły w skutkach proces: podejmowanie decyzji w głowie staje się pierwszym krokiem do zmiany. Sankowska-Dobrowolska porusza także inne bardzo ważne kwestie. Przystępnym językiem tłumaczy, czym w ogóle jest otyłość, jak ją mierzyć i dlaczego to choroba, a nie wybór. Jako lekarka ma rozległą wiedzę o działaniu organizmu ludzkiego, stąd w książce dokładnie tłumaczy, co się dzieje w ciele osoby z otyłością i dlaczego tak trudno, ot tak, wyzdrowieć. Procesy zachodzące chociażby w układzie hormonalnym przypominają samonapędzającą się maszynę, z którą nie da się walczyć żadną „dietą z internetu”.

Na szczególną uwagę zasługuje fakt, iż rozdział poświęcony przyczynom otyłości zajmuje aż trzydzieści cztery strony. Jak wspomniałam, jest to złożony problem. Sama Sankowska-Dobrowolska podkreśla, iż nie można go sprowadzać do „jedzenia za dużo”. Za świetny uważam także rozdział zatytułowany „Dlaczego warto leczyć otyłość?”. Choć może się to wydawać zaskakujące, warto sobie uświadomić, że wieloletnie życie w pewnym stanie – jakimkolwiek, nie tylko z otyłością – często prowadzi do przekonania, że tak po prostu już jest i musi być. Że inaczej się nie da albo koszt zmiany jest większy niż jej potencjalny efekt. Skoro jednak zainteresowała Cię książka „Zmiana zaczyna się w głowie”, myślę, że masz już w sobie co najmniej iskierkę myśli, iż przejście procesu zmiany jest tego warte.

No dobra, ale jak w ogóle podejść do zmiany? Przeczytanie książki nie wystarczy, to na pewno. Ale jest użytecznym punktem wyjścia! Sankowska-Dobrowolska dzieli się holistycznym spojrzeniem na leczenie. Omawia zmiany stylu życia i tłumaczy, co jest konieczne lub zalecane, a co stanowi jedynie mit. Przygląda się farmakoterapii i bariatrii. Co istotne, poświęca miejsce urealnieniu procesu zdrowienia. Tłumaczy, dlaczego błędem jest oczekiwanie, że redukcja masy ciała będzie przebiegać linearnie, a także, dlaczego nie istnieje trwała zmiana w masie ciała bez zmian w głowie.

„Zmiana zaczyna się w głowie” to książka nie tylko wartościowa merytorycznie, ale także atrakcyjna wizualnie. Prezentuje treści edukacyjne, w tym psychoedukacyjne. Zawiera liczne przykłady, zadania do wykonania i kwestie do przemyślenia. Nie zmusza do wyboru konkretnej ścieżki leczenia – proponuje różne, a na którą się zdecydujesz, to Twoja sprawa. Twoja odpowiedzialność, pamiętasz? Do tego wszystkiego w książce są piękne ilustracje, kolorowe tabele i ramki. Estetyka umila lekturę i wraz z prostym, przystępnym językiem czyni książkę zrozumiałą dla szerokiego grona odbiorców. Trudno mi sobie wyobrazić, że jakikolwiek recenzent mógłby jej nie polecić.

Olga Kublik

Anna Sankowska-Dobrowolska, „Zmiana zaczyna się w głowie. Nowe spojrzenie na leczenie otyłości”, Zwierciadło, Warszawa, 2026.