„Zmierzyć wiarę” – recenzja

Ulrich Schnabel w sposób naukowy próbuje wyjaśnić czym jest wiara. Wiara jako taka, bez spekulowania lub dyskusji dogmatycznych o wyższości jednej nad drugą. „Zmierzyć wiarę” to napisana w bardzo przystępny sposób książka popularnonaukowa. Autor jest z wykształcenia fizykiem, a z zawodu dziennikarzem. Wydaje się więc być odpowiednią osobą, która w połączeniu nauk ścisłych i humanistycznych powinna znaleźć bezstronne odpowiedzi. A te wcale nie są takie proste. Jeśli spojrzymy na problematykę wiary z punktu widzenia antropologa wówczas nie możemy mówić o samych oczywistościach. Bowiem to co dla jednych jest jasne, dla innych może być nonsensem. Tymczasem jeśli przyjrzymy się obu  (lub różnym) wyznaniom czy wiarom w określone „obiekty” (duchowe lub materialne) można dojść do wniosku, że zasadniczo pewne relacje są takie same. To prowadzi nas z kolei do innego wniosku: ważne jest to co wiara czyni z ludźmi i ich przekonaniami oraz jak przekłada się na działania. Bowiem bez względu na to jaka jest, nabiera znaczenia głównie w kontekście tego co z nami robi. Dotyczy to nie tylko religii jako takowej, ale również wiary w ogólno ujęte możliwości ludzkiego życia.

„Zmierzyć wiarę” to poszukiwanie odpowiedzi również na to z czego skłania się konstytucja ludzka. Patrząc na wiarę jako element systemu społecznego należy powiedzieć, że występuje w praktycznie każdym. Człowiek być może od zawsze musiał uzasadniać swoje istnienie; tak samo jak życie, jego sens oraz śmierć. Ulrich Schnabel na początku książki przedstawia własny stosunek do religii. Niemniej jednak w żadnym stopniu nie przeszkadza mu to w obiektywnym przedstawianiu różnych badań i ich wyników. Ostatecznie celem  jest właśnie próba naukowego zrozumienia fenomenu religii i wiary. „Zmierzyć wiarę” to świetna książka. W świetle różnych wydarzeń, które miały miejsce ostatnio w Europie i w Polsce, warto, by jej lekturę polecić wielu osobom. Autor porusza bowiem często zagadnienia dotyczące także psychologii, tego jak funkcjonuje człowiek – sam na sam ze sobą oraz w grupie. Można tylko obawiać się ilu religijnym czytelnikom starczy dystansu, by w spokoju przeanalizować wszystkie dane. W każdym razie tym, którzy są w stanie na luzie rozmawiać o dogmatach wiary jak i niewierzącym, zainteresowanym konstrukcją psychiki ludzkiej, ciekawym świata i siebie, na pewno „Zmierzyć wiarę” można polecić.

Agnieszka Pater
(agnieszka.pater@dlalejdis.pl)

Ulirch Schnabel „Zmierzyć wiarę” Warszawskie Wydawnictwo Literackie MUZA SA 2015