„Damy PRL-u” – recenzja

Emilia Padoł w swojej książce przedstawia portrety słynnych aktorek II połowy ubiegłego stulecia. Gwiazdy PRL-u ujęte są tu w nowej, lekkiej odsłonie. Poznajemy fakty z ich życia, o których długo się nie mówiło lub bywały tematem tabu. A wszystko to widziane przez pryzmat niezwykłej urody aktorek. Autorka żartobliwie podzieliła książkę na rozdziały nawiązujące do części ciała będących swoistym symbolem prezentowanych gwiazd. I tak mamy podział na nogi, pupę, biusty, oczy i usta.

Emilia Padoł jest dziennikarką i antropolożką literatury. Ukończyła Uniwersytet Jagielloński. Obecnie pracuje nad doktoratem na tamtejszym Wydziale Polonistyki. Jej publikacje możemy czytać w serwisie Onet, z którym współpracuje. O gwiazdach swojej książki mówi: „Aby stać się seksbombą wystarczy chwila. Aby być prawdziwą damą ekranu i sceny, trzeba tysięcy westchnień i setek wzruszeń. Trzeba piękna trwalszego niż jędrność ciała i gładkość skóry. Kobiecości zdolnej przetrwać nie tylko całe życie, ale czasami również śmierć. I właśnie o takich damach jest ta książka.”

Kalina Jędrusik – skandalistka i prowokatorka, symbol wyzwolenia i otwartości. Beata Tyszkiewicz – anioł PRL-u, caryca słowiańskiego kina, bezpośrednia, dystyngowana, prawdziwa dama. Barbara Brylska – zjawiskowa i kinogeniczna, jedna z najpiękniejszych kobiet wszechczasów. Nina Andrycz – królowa polskiej sceny teatralnej, feministka, żona premiera, całe życie zakochana we wspomnieniu dawnej miłości. Pola Raksa – dla wielu na zawsze Marusia, prawdziwy symbol dziewczęcej urody. Anna Dymna – aktorka o magnetyzującej urodzie i nieprzyzwoicie pięknej twarzy, obiekt westchnień i szaleńczych fantazji. Elżbieta Czyżewska – kobieca i szykowna, wzorzec dla samej Maryl Streep. Małgorzata Braunek – symbol nowoczesności i nonszalancji, zachwycająca oryginalną eteryczną urodą. Teresa Tuszyńska – jedna z czołowych polskich top modelek, piękna i charakterna, najbardziej zachodnia z polskich gwiazd, dziś w dużym stopniu zapomniana. Barbara Kwiatkowska-Lass – pierwsza żona Romana Polańskiego, śliczna i swojska, zachwycająco dziewczęca. Ewa Krzyżewska – famme fatale polskiego kina, tajemnicza, o chmurnym obliczu, polska Audrey Hepburn, zniknęła nagle u szczytu kariery. Grażyna Szapołowska – fenomenalna, igrająca z konwenansami, ikona kobiecości, gracji i powabu.

Każda inna. Życiorys każdej mógłby sam służyć jako kanwa filmowego scenariusza. Niekiedy ich losy splatały się. Czasami więzami przyjaźni, jeszcze częściej rywalizacji. Niekiedy łączyły je zupełnie nieoczekiwane wydarzenia. Wzloty i upadki, sukcesy i tragedie – przeplatają się tu jak w kalejdoskopie.

Książka obfituje w wypowiedzi bliskich znajomych, rodziny i biografów gwiazd. Narracja jest bardzo barwna, pełna nietuzinkowych porównań i plastycznych opisów. Biografie zawarte w „Damach PRL-u” to nie tylko suche fakty. Mnóstwo tu anegdotek i ciekawostek z życia gwiazd. Książkę Emilii Padoł czyta się z żywym zainteresowaniem, niemal bez tchu, jak najlepsze powieści. To idealna pozycja dla osób zainteresowanych polskim kinem i światem filmowych osobistości.

Beata Żelazek
(beata.zelazek@dlalejdis.pl)

Emilia Padoł, „Damy PRL-u”, Warszawa, Prószyński i S-ka, 2015