„Menopauza. Oto nowa TY” – recenzja

Wstęp do niniejszej recenzji to gorzka prawda, z powodu której Mary Claire Haver – doświadczona ginekolożka i położna – napisała obszerną, bogatą w merytoryczne treści książkę „Menopauza. Oto nowa TY”. Prawda ta również przewija się przez wszystkie rozdziały. Czasem przypominana jest przez autorkę wprost, a czasem po prostu można ją wyczytać spomiędzy zdań. To bardzo przykre, że tak wiele kobiet – nie będzie nadużyciem stwierdzenie, iż większość – nie wie, czego się spodziewać po menopauzie, a kiedy już wchodzi w poprzedzający ją trudny okres, nie ma pojęcia, co się z nimi dzieje.

Haver przekazuje w poradniku kawał wiedzy popartej dowodami naukowymi. Jeśli to tylko możliwe, używa przykładów badań dotyczących stricte kobiet w okresie okołomenopauzalnym: perimenopauzie (przed) i postmenopauzie (po). Przy okazji podaje definicje i charakterystyki terminów związanych z menopauzą. Nie naciąga faktów na korzyść swoich tez – bardzo często zaznacza, że niektóre twierdzenia są poparte wstępnymi dowodami lub wymagają zbadania. Podkreśla też, że niektóre badania miały małą grupę uczestniczek lub uczestniczyły w nich kobiety po przekroczeniu pewnego wieku (co ma kolosalne znaczenie dla skuteczności hormonalnej terapii zastępczej, która powinna zostać rozpoczęta do dziesięciu lat od menopauzy, aby przynieść oczekiwane rezultaty przy minimum ryzyka). Jestem pełna podziwu dla tak rzetelnego podejścia do ugruntowania porad autorki w faktach naukowych.

„Menopauza. Oto nowa TY” to moja druga książka poświęcona klimakterium i możliwości zastosowania hormonalnej terapii zastępczej. Pierwszą był „Menopauzing, czyli nowy początek” Daviny McCall i Naomi Potter, w którym również podkreślono absurdalność braku edukacji kobiet na temat czekającej ich zmiany, złożoność objawów czy też zasadność włączenia hormonalnej terapii zastępczej. Skądinąd w obu książkach autorki zdecydowały się na używanie określenia hormonalna terapia menopauzy/menopauzalna (HTM). Obie mi się podobały, jednak pozycję Haver oceniam wyżej ze względu na głębsze zbadanie tematu i szersze omówienie, a także częste odnoszenie się do badań (zamiast polegania na prywatnych wierzeniach i opiniach; tak „Więcej niż hormony”, na ciebie patrzę!).

Książka zawiera ogrom cennych porad dla kobiet w okresie okołomenopauzalnym – od pierwszych dni perimenopauzy, która może zacząć się nawet dziesięć lat przed menopauzą! Może być przydatna nawet dla tych pań, które nie zdecydują się na HTM. Rewelacyjny podział na rozdziały, podrozdziały i punkty sprawia, że w łatwy sposób można odnaleźć swoje objawy i poznać metody zapobiegania im lub łagodzenia ich: naturalne oraz farmakologiczne (HTM i inne). Od redakcji pojawiło się także parę przypisów dla polskich czytelniczek, aby łatwo im było znaleźć właściwe miejsce pomocy, będące odpowiednikiem tego, o którym napisała Haver (autorka jest z Ameryki, więc opisuje amerykańskie realia medyczne).

Do książki nie mam żadnych uwag krytycznych, jestem nią oczarowana. Moooże jedną małą – Haver zdefiniowała menopauzę jako „jeden dzień w życiu kobiety: dokładnie rok po ostatniej miesiączce”. Wszystkie inne źródła – w tym WHO – podają, iż menopauza to ostatnia miesiączka w życiu kobiety, po prostu stwierdza się ją retrospektywnie, dopiero po pełnych dwunastu miesiącach bez okresu. Może to jednak wynikać z mylącego omówienia menopauzy na stronie WHO, gdzie rzeczywiście pojawia się stwierdzenie: „natural menopause is deemed to have occurred after 12 consecutive months without menstruation”.

Olga Kublik
(olga.kublik@dlalejdis.pl)

Mary Claire Haver, „Menopauza. Oto nowa TY”, Sensus, Gliwice, 2025.