„Miłosna kareta Anny J.” - recenzja

Córka Zygmunta Starego i Bony Sforzy była z pewnością wyróżniającą się postacią. Dożyła siedemdziesięciu trzech lat, co nie było dane wielu w jej czasach. Nie wpisywała się w ówczesne kanony kobiecego piękna, ale polsko-włoskie geny zapewniły jej nietuzinkowy charakter. Dzięki książce Janiny Lesiak: „Miłosna kareta Anny J.” możemy bliżej poznać tę przedstawicielkę Jagiellonów i czasy, w których żyła. Autorka serwuje nam arcyciekawą opowieść o żyjącej w latach 1523-1596 kobiecie i monarchini, bez obciążania czytelnika ogromem faktów historycznych. Cztery rozdziały przybliżają nam poszczególne etapy życia Anny Jagiellonki i mężczyzn, którym oddała swe serce. Dowiedzieć się możemy, jak wyglądały jej relacje z bratem Zygmuntem Augustem, niedoszłym mężem Henrykiem Walezym, małżonkiem Stefanem Batorym i siostrzeńcem Zygmuntem III Wazą.

Osią książki są emocje głównej bohaterki. One stanowią motyw przewodni publikacji i wokół nich skupiony jest układ zdarzeń. Wspomnienia Anny mieszają się z teraźniejszością i z marzeniami o przyszłości. Czytamy zarówno o młodej, dorastającej dziewczynie, jak i o dojrzałej kobiecie i seniorce. Dowiadujemy się, jakie miała relacje z najbliższymi i jak odnajdywała się w świecie damsko-męskich relacji. Autorka dopowiada również, kto łamał serce monarchini, jacy mężczyźni ją fascynowali, a jacy zawodzili i rozczarowywali. Czytelnik zajrzeć może zarówno do reprezentacyjnych komnat dworu, jak i do sypialni Anny Jagiellonki. Publikacja przybliża również ówczesną obyczajowość, zwyczaje, zawirowania polityczne, trendy modowe. Zapoznać się też można z poradami kosmetycznymi i leczniczymi sprzed wieków. Niektóre praktykowane wtedy pomysły naprawdę szokują!

„Miłosna kareta Anny J.” to interesująca i wyłamująca się ze schematów opowieść o codzienności przedstawicielki potężnej europejskiej dynastii, która mimo tego, że przeznaczona była do sprawowania władzy, pragnęła przede wszystkim… kochać i być kochaną. Podążanie śladami Anny Jagiellonki pozwala spojrzeć na XVI-wieczną rzeczywistość kobiecym okiem i z kobiecego punktu widzenia. Czytamy bowiem o radościach i smutkach córki Zygmunta Starego, jej uczuciach, kompleksach, chorobach, marzeniach, zainteresowaniach i aktywnościach. Jeśli szukacie więc barwnej, intrygującej i lekko napisanej publikacji o postaci historycznej, książka Janiny Lesiak znakomicie wpisuje się w tę konwencję. Nie mam wątpliwości, że warto poszerzyć swoją wiedzę na temat Anny Jagiellonki i epoki, w której żyła tym bardziej, że „zapisała się w pamięci narodu jako roztropna, gospodarna i skrzętna królowa, która wprawdzie nie wygrała z mężczyznami wojny o pierwszeństwo w polityce, ale ma swoje zasługi”.

Iwona Trojan
(iwona.trojan@dlalejdis.pl)

Janina Lesiak: „Miłosna kareta Anny J.”, Warszawa, wydawnictwo MG, 2016