„Równa słońcu” - recenzja

„Równa słońcu” Anity Amirrezvani to opowieść o losach córki XVI-wiecznego szacha Persji, Tahmaspa, zrelacjonowana przez jej wezyra i najbliższego współpracownika: Dżawahera. Pierwszoosobowa narracja zaufanego Pari pozwala poznać historię niezwykłej kobiety, której przyszło żyć w bardzo trudnych dla jej ojczyzny czasach. Oto umiera ojciec księżniczki, któremu doradzała w najważniejszych sprawach państwowych. Persja staje w obliczu niepokojów wewnętrznych. Wśród potencjalnych kandydatów na następcę szacha rozpoczyna się walka o władzę. Pari nie szczędzi sił, aby przywrócić w kraju równowagę. Nie jest to jednak łatwe. Dzięki jej staraniom udaje się koronować na władcę więzionego latami syna Tahmaspa, Esmaila. Nadzieje co do jego rządów są wielkie. Przejawia je nawet współpracownik księżniczki: „W końcu do pałacu powróci porządek, który pamiętałem z czasów panowania ostatniego szacha, i dobrobyt będzie naszą codzienną strawą”. Esmail okazuje się jednak nieobliczalnym okrutnikiem i tyranem. Nowy szach odsuwa Pari od polityki mimo, że oddała ona Persji nieocenione usługi. „Nie będąc już doradczynią ojca ani orędowniczką dynastii, została zdegradowana do roli kobiety w niełasce, skazana na samotną walkę o odzyskanie wpływów”. Matka dziewczyny apeluje, by księżniczka wyszła za mąż: „znajdziemy przystojnego mężczyznę, którego twarz każdego poranka będzie dla ciebie jak słońce. Kogoś równie silnego i zaciekłego jak lew, żeby cię trzymał w ramionach”. Pari nie pociąga jednak życie kobiety podporządkowanej mężczyźnie. Chce sama decydować o osobie. Jej ambicje sięgają bowiem o wiele dalej niż bycie tylko zwyczajną siostrą władcy i mieszkanką haremu. Jak potoczą się losy Pari? Czy uda się załagodzić despotyczne rządy Esmaila, który bez skrupułów skazuje na śmierć wszystkich potencjalnych wrogów i kandydatów do tronu? Czy najbliższy współpracownik księżniczki rozwiąże zagadkę zgonu swojego ojca i zdoła wypełnić obiecujący horoskop na swój temat?

„Równa słońcu” to wielowątkowa opowieść o charyzmatycznej córce szacha, jej relacji z nietuzinkowym Dżawaherem i Persji, która w niezwykle realistyczny sposób została odmalowana w utworze. Nie brak w książce niesamowitego klimatu arabskiego imperium, dworskich intryg i przykuwających uwagę czytelnika zwrotów akcji. Duża część bohaterów występujących w dziele to postaci historyczne. Autorka nie szczędziła jednak swojego kunsztu, by umiejętnie połączyć i wymieszać ze sobą wydarzenia, które rzeczywiście mogły mieć miejsce, ze scenami powstałymi tylko i wyłącznie w jej wyobraźni. „Równa słońcu” urzekła mnie swoim stylem, pięknymi opisami i kreacjami głównych bohaterów. Jest to książka, po którą z całą pewnością warto sięgnąć. Przybliża bowiem postać wyjątkowej księżniczki, przypominając jednocześnie, że historia bardzo rzadko właściwie docenia i wyróżnia nieprzeciętne kobiety.

Iwona Trojan
(iwona.trojan@dlalejdis.pl)

Anita Amirrezvani: „Równa słońcu”, Warszawa, wydawnictwo Albatros, 2016