„Sekrety carów” - recenzja

Ponad trzysta lat rządów dynastii Romanowów obfitowało w tak różnorodne wydarzenia historyczne, że miłośnicy dawnych dziejów Rosji i świata mają o czym poszerzać swoją wiedzę. Naprzeciw ciekawości bibliofilów wyszedł Michael Farquhar, zdradzając wszystkim chętnym: „Sekrety carów”. Podtytuł tej publikacji to: „intrygi, skandale i zbrodnie Romanowów”. Nie brakuje ich więc w książce. Autor przybliża czytelnikom postaci kolejnych carów, od Michała Romanowa, założyciela dynastii, aż do tragicznie zmarłego Mikołaja II, snując fascynującą opowieść o władcach Rosji i kraju, którym rządzili. Piętnaście interesujących i obfitujących w liczne szczegóły rozdziałów prezentuje charakterystykę i dokonania osób dzierżących władzę w Imperium Rosyjskim w latach 1613-1917. Nie brakuje w książce polityki, wojen, przedziwnych zrządzeń historii, ale mnóstwo jest również w publikacji informacji dotyczących życia osobistego carów, ich wyglądu, ubioru, edukacji, słabości, zainteresowań, lęków. Poczytać można o zbrodniach, zemstach, zatargach, staraniach o utrzymanie korony, osobistych i mocarstwowych sukcesach, miłości, przyjaźniach, rozrywkach rodu panującego i długo by jeszcze wymieniać. Życie na dworze cesarskim było barwne jak fantazyjne klejnoty, a kalejdoskop wydarzeń tak szybki i bogaty, że lektura nie pozostawia raczej czasu na nudę. Dzięki wytężonej pracy źródłowej Michaela Farquhara zyskujemy bardzo realistyczne literackie portrety kobiet i mężczyzn należących do dynastii, z którą tak bardzo liczono się w Europie i na świecie.

Trzeba wspomnieć, że autor nie „lukruje” wizerunków rosyjskich carów, ich postępków ani historycznych wydarzeń. Co wrażliwsi czytelnicy mogą więc być momentami zniesmaczeni ilością brutalnych i drastycznych szczegółów np. przy opisach zbrodni, chorób, tortur, cierpień wojennych itp. Tak jednak wyglądał świat w tamtych czasach i takie były wtedy realia. Okrucieństwo i ciemne karty historii równoważone są jednak na szczęście przez opisy, ukazujące dużo łagodniejsze oblicze władców, uroki dworskiego życia itp.

Aby ułatwić czytelnikom orientację w ponad trzystuletnim okresie rządów Romanowów, umieszczono w książce drzewo genealogiczne, do którego można zaglądać, aby upewnić się, kto czyim był synem, bratem, ojcem, wnukiem, dziadkiem itp. Publikacje Wydawnictwa Dolnośląskiego dopełniają też liczne cytaty o wybranych Romanowach, ich prywatne listy, fragmenty pamiętników oraz niezliczone wręcz ciekawostki.

„Sekrety carów” to rzetelnie napisane dzieło o przywódcach Imperium Rosyjskiego i swoista, bardzo rozbudowana encyklopedia dynastii Romanowów. To książka o dziejach Rosji, ale przede wszystkim o ludziach z krwi i kości, którym dane było posmakować nieograniczonej władzy. Autor zaznajamia czytelników z rodziną Romanowów, kładąc nacisk właśnie na to wszystko, z czego ich codzienne życie się składało. Odnaleźć też możemy w publikacji wątki polskie. Przewija się więc np. osoba Stanisława Poniatowskiego, mowa jest o powstaniu Księstwa Warszawskiego i Polkach, w których zakochiwali się członkowie rosyjskiej dynastii.

Kogo interesują sekrety carów, ma świetny pretekst, by sięgnąć po książkę autorstwa Michaela Farquhara i zaznajomić się z historią członków dynastii Romanowów, ich wzlotami, upadkami, emocjami, nadziejami i wszystkim tym, co stanowi aktualnie dziedzictwo sąsiadującej z nami Rosji.

Iwona Trojan
(iwona.trojan@dlalejdis.pl)

Michael Farquhar: „Sekrety carów. Intrygi, skandale i zbrodnie Romanowów”, Wrocław, Wydawnictwo Dolnośląskie, 2016