„Turkiestan” - recenzja

Ignacy Aleksandrowicz to nietuzinkowa postać. Ten żyjący na przełomie XIX i XX wieku polski szlachcic, zesłany za działalność niepodległościową do Azji, dzięki swojej pracowitości i harcie ducha, zdołał poradzić sobie z różnorodnymi przeciwnościami losu i zyskać szacunek wielu ludzi. Poznajemy go w momencie, gdy władza zaborcza wciela go na siłę do wojska kozackiego i wysyła do obwodu zakaspijskiego, będącego częścią Imperium Rosyjskiego. Znający się na stolarce żołnierz trafia na teren rządzony przez atamana Romana Mieleszkiewicza, w którego córce, z wzajemnością się zakochuje. Ich uczucia i planowanego małżeństwa nie popiera ojciec Ustii (Justyny). Młodzi decydują się więc na ucieczkę do Turkiestanu, przy granicy z Chinami. Czy ich miłość przetrwa zawieruchy polityczne? Czy Polak i córka atamana kozackiego zdołają zbudować trwały związek i czy odnajdą szczęście w nowych i arcytrudnych realiach? Ignacy Aleksandrowicz wierzy, że tak: „los pozwolił nam tu, na krańcu świata, się spotkać, pokochać i być razem. Właśnie dlatego uważam, że los będzie dla nas dalej łaskawy”. Rzeczywistość nie szczędzi jednak bohaterom wymagających prób ani bolesnych doświadczeń.

Życie Ignacego i jego ukochanej nie jest łatwe. Czekają na nich liczne niebezpieczeństwa i walka o przetrwanie, budowanie codzienności w Imperium wstrząsanym przez konflikty zbrojne i polityczne, problemy rodzinne i osobiste dylematy. Na dodatek wybucha I wojna światowa, Polska odzyskuje niepodległość, a bohater, którego losy śledzimy w publikacji wydawnictwa Novae Res, zastanawia się, czy nie wrócić do Ojczyzny swoich przodków i nie pozostawić w Azji dorobku dwudziestoletniego życia. Jaka będzie jego ostateczna decyzja?

„Turkiestan” Wiaczesława Piotrowskiego to ciekawa, klimatyczna, oparta na prawdziwych zdarzeniach powieść historyczna, w której nie brakuje nawiązań do wydarzeń historycznych z XIX i XX wieku. Wszyscy bohaterowie umiejscowieni są w konkretnym czasie i miejscu, a na ich codzienność ogromny wpływ ma zarówno to, co dzieje się rozległym w Imperium Rosyjskim, jak i znajdującej się pod zaborami i odrodzonej Polsce. Publikacja przybliża historię Europy i świata sprzed ponad stu lat, relacje polsko-rosyjskie i życie mieszkańców Azji Środkowej. Barwne perypetie charakternych bohaterów wciągają, a ich literackie portrety budzą sympatię czytelnika. Ponad czterysta stron lektury przenosi miłośników literatury do Turkiestanu - regionu pełnego różnic, kontrastów, zawirowań społeczno-politycznych, domu dla różnych nacji i poglądów.

Publikacja pozwala poszerzyć wiedzę na temat tej odleglej krainy, przypominając o miejscach, w których mieszkali i nadal mieszkają Polacy, czyniąc z niej sobie zastępczą Ojczyznę. Kto lubi powieści w klimacie: „Ogniem i mieczem” Henryka Sienkiewicza i ma cierpliwość do faktów historycznych, powinien być zadowolony po zapoznaniu się z wytworem pióra Wiaczesława Piotrowskiego. Jest w książce bowiem wszystko to, co dobra powieść mieć powinna, czyli interesujące przygody bohaterów, niespodziewane zwroty akcji i urozmaicający utwór: wątek miłosny. Burzliwa historia, ludzie i intrygujący Turkiestan sprawiają, że czas spędzony na lekturze nie jest z pewnością, moim zdaniem, czasem straconym. Oceńcie to jednak sami.

Iwona Trojan
(iwona.trojan@dlalejdis.pl)

Wiaczesław Piotrowski: „Turkiestan”, Gdynia, wydawnictwo Novae Res, 2017