„Zdrowa pewność siebie” – recenzja

Pewność siebie to swego rodzaju gra psychologiczna. Problem w tym, że niekoniecznie znamy zasady tej gry. Jesteśmy w błędzie – z negatywnym skutkiem dla siebie – podążając za regułami obserwowanymi w społeczeństwie, a być może przez owo społeczeństwo dyktowanymi. W rzeczywistości bowiem nie są to reguły adekwatne do gry, w którą chcemy zagrać.

Powyższe słowa są parafrazą wstępu z książki „Zdrowa pewność siebie. Rozwiń ją dzięki technikom terapii akceptacji i zaangażowania oraz praktykom uważności” Russa Harrisa. Bardzo mi się spodobały i zaintrygowały mnie. Powszechnie doświadczana trudność psychologiczna zaprezentowana jako brak znajomości instrukcji gry? Poproszę o więcej informacji! Tym bardziej przypadł mi do gustu fakt, że dalsza część poradnika – aż do końca – stanowi kontynuację metafory gry, choć bez nachalności i przesady.

„Zdrowa pewność siebie” jest jednym z wielu ciekawych i wartościowych poradników samopomocowych Gdańskiego Wydawnictwa Psychologicznego. Podobnie jak „W pułapce myśli. Jak skutecznie poradzić sobie z depresją, stresem i lękiem” Stevena C. Hayesa i Spencera Smitha do przeprowadzenia zmiany poznawczej i behawioralnej wykorzystuje techniki terapii akceptacji i zaangażowania (ACT).  Zawiera ćwiczenia do pracy poznawczej i miejsce na ich wypełnienie, lecz znacznie mniej niż „W pułapce myśli” i innych poradnikach GWP, które miałam przyjemność przeczytać i zrecenzować. Wyróżnia się za to obecnością ćwiczeń behawioralnych, takich jak uważne oddychanie, śpiewanie myśli czy angażowanie się w różne czynności. Chociaż nie wymagają one sięgnięcia po ołówek, jak najbardziej musisz poświęcić im czas, uwagę i pełne skupienie. W końcu ACT to terapia nie tylko akceptacji, ale także uczciwego, sumiennego zaangażowania.

Metafory, akronimy, kroki, punkty, zasady i chwytliwe określenia – Harris musi je uwielbiać, bo w „Zdrowej pewności siebie” jest ich pełno. I bardzo dobrze, bo wszystkie one łatwiej zapadają w pamięć niż zwykłe zdania, które spotyka się w wielu innych książkach. Wracając do alegorii gry, mam wrażenie, że już samo czytanie tego poradnika jest swoistą grą, zabawą. Na pewno jest bardzo satysfakcjonujące. Mimo merytorycznej gęstości treść pozostaje lekka, przyjemna i łatwa w odbiorze. Harris traktuje czytelnika – a właściwie czytelniczkę, zważając na formę żeńską przekazu – jak koleżankę równą sobie. W efekcie lektura sprawia wrażenie luźnej, choć merytorycznej pogawędki. Dzięki temu zabiegowi nauka pewności siebie nie wydaje się aż tak trudna, jak może sprawiać wrażenie na początku. Zwłaszcza gdy żyje się z brakiem pewności siebie od wielu lat i odczuwa się tego negatywne konsekwencje.

Po lekturze serii workbooków GWP pełnych ćwiczeń i wolnego miejsca na ich wykonanie, miałam przekonanie, że „Zdrowa pewność siebie” spodoba mi się mniej, bo – jak wspomniałam – nie jest typowym zeszytem ćwiczeń. Okazało się jednak, że bardzo przypadła mi do gustu. Nie umiem ocenić, czy najbardziej – potrzebuję trochę dystansu czasowego do wszystkich pozycji – ale na pewno znajduje się w czołówce. Tym bardziej gorąco Ci ją polecam.

Olga Kublik

Russ Harris, „Zdrowa pewność siebie. Rozwiń ją dzięki technikom terapii akceptacji i zaangażowania oraz praktykom uważności”, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Sopot, 2025.