„Zrozumieć ACT. Terapia akceptacji i zaangażowania w praktyce” – recenzja

Z terapią akceptacji i zaangażowania łączą mnie osobliwe relacje. Chociaż nie jest moją ulubioną i mam wobec niej sporo zastrzeżeń, aktualnie fascynuje mnie chyba najbardziej z nurtów poznawczo-behawioralnych trzeciej fali. Z jednej strony zgłębiam pozycje teoretyczne na jej temat, z drugiej zapoznaję się z praktycznymi poradnikami pełnymi technik, narzędzi i gotowych zadań. Na portalu dlaLejdis zrecenzowałam m.in. „Zdrową pewność siebie” i „Pożegnaj wagę”. Cały czas jednak uwierał mnie fakt, że choć czytam sporo, w mojej kolekcji nie znalazła się jeszcze książka, którą poleca połowa polskiego środowiska psychodietetycznego – „Zrozumieć ACT. Terapia akceptacji i zaangażowania w praktyce” Russa Harrisa.

Co za ulga i przyjemność! Książka „Zrozumieć ACT” trafiła wreszcie w moje ręce, a ja mogę z czystym sumieniem napisać, że warto było na nią czekać. Posiadany przeze mnie egzemplarz stanowi uaktualnione i rozszerzone wydanie z 2024 roku. Autor informuje, że ponad 60% treści stanowi zupełną nowość względem pierwszego wydania, pozostała część zaś została zreorganizowana. Ja z oczywistego powodu do wszystkiego podchodzę jako do nowości, dlatego, jeśli czytałaś pierwsze wydanie, mogę dziś przypadkowo opisać coś, o czym już doskonale wiesz. Miej to na względzie.

Książka „Zrozumieć ACT” spodobała mi się już od treści poprzedzających właściwe rozdziały. Harris ma świetny sposób pisania – bardzo luźny, wręcz kumpelski – dzięki czemu dobrze czyta się nawet informacje na temat zmian w drugim wydaniu. Na szczególną uwagę zasługuje jednak segment „Jak korzystać z tej książki”. Domyślnie większość ludzi po prostu bierze książkę i czyta, ewentualnie wybiera najbardziej interesujące rozdziały. Natomiast autor zachęca do czegoś innego – zaangażowanego współtworzenia treści zamiast biernego czytania. Proponuje, a wręcz prosi czytelnika o bycie kreatywnym i modyfikowanie pomysłów autora, tak aby w jak najwyższym stopniu przystawały do tego, jaką osobą jest odbiorca – jaki ma styl komunikacji, bycia, wyrażania się, pracowania z ludźmi. Rewelacja.

Z ciekawości wpisałam w wyszukiwarkę Google frazę „najważniejsze książki o act”. Skorzystałam z trybu incognito, by zapewnić sobie najczystszy możliwy wynik. W przeglądzie od AI, organicznym indeksie stron internetowych i produktach sponsorowanych dostrzegłam – a jakże – „Zrozumieć ACT”. Nie byłam szczególnie zaskoczona, ponieważ jest to pozycja cudownie kompleksowa, równocześnie teoretyczna i praktyczna. Odpowiada na podstawowe pytania, takie jak czym w ogóle jest ACT, na czym polega i skąd się wziął. Jeżeli nie wiesz niczego o tym nurcie – dowiesz się wszystkiego, czego potrzebujesz na start. Dalej trafisz na różnego rodzaju praktyczne metody zobrazowania terapii ACT, takie jak schematy rysunkowe (ze znamiennym heksafleksem na czele) i przykłady dialogu pomiędzy klientem a terapeutą. Nie zabrakło też miejsca dla prezentacji graficznych najważniejszych treści do zapamiętania oraz informacji o materiałach dodatkowych – znajdziesz je w jasno oznaczonych ramkach.

Organizacja książki „Zrozumieć ACT” jest tak samo rewelacyjna jak treść. W każdym rozdziale Harris prowadzi czytelnika od wprowadzenia przez rozwinięcie po podsumowanie. W efekcie każdy rozdział to zamknięta, spójna lekcja, oczywiście łącząca się z poprzednimi i następującymi po niej. Chociaż wspomniałam o sposobie pisania autora, chciałabym zaznaczyć to raz jeszcze – jego lekki, przyjacielski ton sprawia, że lektura książki wydaje się raczej rozmową z Harrisem. Albo przynajmniej wymianą koleżeńskich, nieformalnych e-maili. Rany, gdyby wśród dydaktyków powszechne było tak umiejętne wciąganie odbiorców w konstruktywne gawędzenie na temat wykładanego przedmiotu, nauka akademicka nie kojarzyłaby się ludziom z nudą i przymusem.

Z całego serca polecam lekturę „Zrozumieć ACT”, a przy okazji wymienionych wcześniej „Zdrowej pewności siebie” i „Pożegnaj wagę”. Póki co są to jedyne książki Harrisa, jakie miałam okazję przeczytać. Mam nadzieję, że przyszłość przyniesie mi ich więcej – w ofercie Gdańskiego Wydawnictwa Psychologicznego jeszcze parę jest, więc zobaczymy!

Olga Kublik

Russ Harris, „Zrozumieć ACT. Terapia akceptacji i zaangażowania w praktyce”, wyd. II, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Sopot, 2024.