„Zderzenie z rzeczywistością” – recenzja

Przeciwności losu – jakkolwiek je rozumieć i komukolwiek bądź czemukolwiek przypisywać ich sprawstwo – są nieodłącznym elementem życia każdego człowieka. Jednakże niektórzy ludzie radzą sobie z nimi lepiej, w jakiś magiczny sposób potrafią działać pomimo trudności. Inni – wprost przeciwnie, zderzają się z rzeczywistością i dają jej się na krótszy bądź dłuższy okres zmiażdżyć. Oczywiście istnieje wiele powodów, dla których reakcje na cierpienie są różne. Można mówić o zasobach wewnętrznych i zewnętrznych, doświadczeniu życiowym czy nawet stanie zdrowia somatycznego. Można i warto mówić także o elastyczności psychologicznej, zakładającej akceptację danego stanu rzeczy – nawet dalekiego od ideału – i działanie pomimo niesprzyjających okoliczności. O angażowaniu się w to, na co ma się wpływ, i trudnej (!) umiejętności odpuszczania tego, z czym niczego zrobić nie można.

Jeśli z powyższego akapitu udało Ci się wyniuchać filozofię stojącą za terapią akceptacji i zaangażowania (ACT), gratulacje – masz dobry węch! Dziś chciałabym przedstawić Ci książkę „Zderzenie z rzeczywistością. Jak przetrwać bolesne ciosy od życia i się po nich podnieść” Russa Harrisa, czyli cenionego psychoterapeuty, a do tego popularnego promotora terapii ACT. Za jej wydanie odpowiada Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, które w kolekcji ma całkiem sporo pozycji Harrisa: „Pożegnaj wagę”, „Zdrową pewność siebie”, „Pułapkę szczęścia” czy „ACT dla par”. Jako fanka tego autora gorąco polecam wszystkie. Jeżeli zaś chodzi o prezentowane tu „Zderzenie z rzeczywistością”, uważam je za pozycję wyjątkową, gdyż trafiającą w uniwersalny punkt. Podczas gdy nie każdy ma problem z samooceną związaną z masą ciała bądź wyglądem, nie każdy cierpi w wyniku braku poczucia szczęścia, a także nie każdy jest w związku partnerskim, odnoszę wrażenie, że każdy kiedyś doświadczył zderzenia z rzeczywistością. Nie tylko zresztą doświadczył, ale także doświadcza – czy to w sferze osobistej, czy to relacyjnej, zawodowej bądź dowolnej innej.

Jak już kiedyś wspomniałam – ale nie zakładam, że czytasz każdą moją recenzję – ACT nie jest moim ulubionym nurtem terapeutycznym. Jednocześnie najbardziej mnie intryguje i przyciąga. Być może cenię ideę akceptacji rzeczywistości taką, jaka jest, i angażowania się w to, na co mam wpływ, bo jako osoba z pewnymi trudnościami, których nie mogę zmienić – szybko bądź nigdy – upatruję w tym drogi dla siebie. Co nie oznacza, że uważam wdrażanie tego w życie za łatwe. Jeśli masz podobnie, wierzę, że książka „Zderzenie z rzeczywistością” powstała tak samo dla mnie, jak i dla Ciebie, a także dla innych osób takich jak my.

Czy miałaś kiedyś do czynienia z workbookami zakorzenionymi w ACT? Jeżeli nie, już spieszę z wyjaśnieniem, co Cię czeka podczas lektury „Zderzenia z rzeczywistością”. Jest to podręcznik w łagodny i przystępny sposób wprowadzający w filozofię stojącą za ACT. Zresztą styl pisania Harrisa sprzyja pozytywnemu odbiorowi – ja na przykład często mam wrażenie, że wcale nie czytam książki, tylko rozmawiam z autorem. Podczas lektury zapoznajesz się z historiami innych ludzi, w których być może odnajdziesz elementy swojej historii. A nawet jeśli nie, łatwo wyprowadzić analogie – autor w tym pomaga. I wreszcie istotną częścią książki są ćwiczenia. Jak na workbook przystało, „Zderzenie z rzeczywistością” daje pole do praktyki, pracy własnej, wdrażania zdobywanej wiedzy w życie. W końcu, jeśli chcemy coś zmieniać, musimy działać. Ćwiczenia są proste, ale mają dużą moc. Można i warto wykonywać je w trakcie lektury.

Ostatecznie książka „Zderzenie z rzeczywistością” daje czytelnikowi narzędzia do uporania się z przekonaniem, że „tak już musi być i niczego nie mogę z tym zrobić”. Właśnie że możesz! Nie wszystko zmienisz – czasem okoliczności muszą pozostać takie, jakie są. Możesz jednak zmodyfikować swoje podejście do nich oraz swoje zachowanie pomimo ich dalszego występowania. Być może brzmi to jak oczywistość, lecz nie bez powodu tak „prosta” zmiana wymaga obszernego omówienia w książce i zaangażowanej praktyki. Jeśli chcesz, aby w Twoim życiu było inaczej, „Zderzenie z rzeczywistością” to dobry punkt wyjścia.

Olga Kublik

Russ Harris, „Zderzenie z rzeczywistością. Jak przetrwać bolesne ciosy od życia i się po nich podnieść”, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Sopot, 2022.